Gedik Yatırım tarafından yayımlanan değerlendirmede, küresel piyasalarda haftaya satış ağırlıklı bir görünümle başlandığı belirtildi. Büyük yapay zeka şirketlerinin en gelişmiş modellerin daha kontrollü ve yavaş geliştirilmesi yönündeki çağrısının teknoloji hisselerinde değerleme endişelerini artırdığı aktarıldı.

Söz konusu gelişmelerin yapay zeka yatırımlarını, veri merkezi harcamalarını ve çip talebini yavaşlatabileceğine ilişkin kaygıları güçlendirdiği ifade edildi. Bu gelişmelerle MSCI Asya Pasifik Endeksi yüzde 0,6, Güney Kore Kospi Endeksi yüzde 2,8 gerilerken, SK Hynix ve Samsung Electronics hisseleri yüzde 3,5’in üzerinde değer kaybetti. OpenAI’ın bu yıl halka açılmayacağını açıklamasının ardından SoftBank hisselerindeki düşüşün yüzde 13’e ulaştığı bildirildi. ABD tarafında Nasdaq 100 vadeli işlemlerinin yüzde 1,2, S&P 500 vadeli işlemlerinin yüzde 0,5 gerilediği, Avrupa borsalarının da güne düşüşle başlamasının beklendiği kaydedildi.

Jeopolitik gelişmelerin enerji fiyatları üzerinden piyasalardaki baskıyı artırdığı belirtilen değerlendirmede, Suudi Arabistan’ın drone saldırılarının ardından önemli bir petrol boru hattını kapatmasının ve İran ile Körfez ülkeleri arasındaki görüşmenin ertelenmesinin Brent petrolü yüzde 2,5 yükselişle 107,30 dolara taşıdığı aktarıldı.

Beklentilerin üzerinde gelen ABD enflasyonu ve petrol fiyatlarındaki yükselişin, ABD Merkez Bankasının (Fed) çarşamba günü faiz artıracağı beklentisini yaklaşık yüzde 90’a çıkardığı ifade edildi. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizinin yüzde 4,97 ile 2007’den bu yana aşılmayan yüzde 5 seviyesine yaklaştığı belirtildi. Güçlenen dolar ve faiz artışı beklentilerinin altının cazibesini azalttığı, ons altının yüzde 0,4 düşüşle 4 bin 330 dolar civarına gerilediği kaydedildi.

Bu hafta Fed, İngiltere Merkez Bankası ve Japonya Merkez Bankasından gelecek kararların küresel para politikası görünümü ve riskli varlıkların yönü üzerinde belirleyici olmasının beklendiği bildirildi.

Avrupa tarafında ise borsaların haftaya düşüşle başlamasının beklendiği, yükselen petrol fiyatlarının piyasalarda baskı oluşturduğu aktarıldı. Yapay zeka şirketlerinin güvenlik endişeleri nedeniyle teknolojinin gelişim hızının yavaşlatılması yönündeki çağrının da küresel risk iştahını zayıflattığı ifade edildi. Yatırımcıların, kalıcı enflasyonla mücadele kapsamında faiz artırması beklenen Fed’in bu haftaki toplantısına odaklandığı belirtildi.

Avrupa Merkez Bankasının geçen hafta faiz artırmasının ardından İngiltere Merkez Bankasının perşembe günü faiz oranını değiştirmemesinin beklendiği, Avrupa’da bugün önemli bir ekonomik veri veya şirket bilançosunun bulunmadığı kaydedildi. Açılış öncesinde Euro Stoxx 50 vadeli işlemlerinin yüzde 0,4, Stoxx 600 vadeli işlemlerinin ise yüzde 0,2 gerilediği bildirildi.

Yurt içinde geçen hafta kurda düşük volatilitede sınırlı ve kademeli yükseliş eğiliminin devam ettiği ifade edildi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre cari işlemler dengesi temmuz ayında 36 milyon dolar fazla verirken, 12 aylık birikimli cari açığın 39 milyar dolardan 40,7 milyar dolara yükseldiği aktarıldı.

TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi’ne göre yıl sonu enflasyon beklentisinin yüzde 29,61, yıl sonu dolar/TL beklentisinin ise 51,5716 olduğu belirtildi. ABD’de tüketici fiyat endeksinin (TÜFE) ağustosta aylık yüzde 0,4 ve yıllık yüzde 3,4 arttığı, verinin ardından Fed’den 25 baz puanlık faiz artışı beklentisinin yüzde 86,6 olasılıkla fiyatlandığı kaydedildi.

Bugün yurt içinde ve ABD’de önemli bir veri akışının bulunmadığı, Orta Doğu’daki risklerin petrol fiyatları üzerinden izlenmeye devam edileceği ifade edildi. Dolar/TL’nin saat 08.00 itibarıyla 48,62 civarında haftaya hafif yükseliş eğilimiyle başladığı aktarıldı.

Euro’nun, beklentileri aşan ABD çekirdek enflasyonunun Fed’in faiz artıracağı beklentisini güçlendirmesiyle 1,16 dolar civarında ve son bir haftanın en düşük seviyelerine yakın seyrettiği bildirildi. Avrupa Merkez Bankasının faizi 25 baz puan artırırken enflasyonun uzun süre yüzde 2 hedefinin üzerinde kalabileceğine ve hedefe dönüşün 2027 sonrasına sarkabileceğine işaret ettiği belirtildi. Piyasaların ekim ayından itibaren yeni faiz artışlarının başlayabileceğini ve Avrupa Merkez Bankasının gelecek yıl haziran ayına kadar dört kez daha faiz artırabileceğini fiyatladığı aktarıldı.

İngiliz sterlininin, temmuz ayında aylık yüzde 0,4 ile beklentileri aşan İngiltere büyüme verisinin ardından 1,35 dolar seviyesine yükseldiği belirtildi. İngiltere Merkez Bankasının gelecek hafta faizi sabit bırakmasının beklendiği, Başkan Andrew Bailey’nin sonraki kararların ekonomik ve jeopolitik gelişmelere bağlı olacağını ifade ettiği aktarıldı.

Petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon endişelerini canlı tuttuğu, piyasaların 2027 ortasına kadar dört faiz artışı beklediği bildirildi. ABD’de güçlü çekirdek enflasyon ve istihdam verilerinin ise doların gücünü korumasına yardımcı olduğu ifade edildi.

Altının, art arda üç haftalık düşüşün ardından yükselen petrol fiyatları ve Fed’in para politikasını sıkılaştıracağı beklentisiyle ons başına 4 bin 300 dolar civarında baskı altında kaldığı belirtildi. Suudi Arabistan’ın drone saldırılarının ardından önemli bir petrol boru hattını kapatmasının enerji fiyatlarını yükselttiği, Orta Doğu’daki krizin oluşturduğu enflasyon baskısının Fed’in çarşamba günü 25 baz puanlık faiz artışına gitme ihtimalini yüzde 86’ya çıkardığı aktarıldı.

ABD’de yıllık tüketici enflasyonunun ağustosta yüzde 3,4 seviyesinde kaldığı, aylık artışın ise yüzde 0,4 ile üç ayın en yüksek seviyesine ulaştığı belirtildi. Üretici fiyatlarındaki hızlanma ve güçlü istihdam görünümünün de altın üzerindeki faiz baskısını artırdığı kaydedildi.

Gümüşün de art arda üç haftalık düşüşün ardından yükselen petrol fiyatları ve Fed’in para politikasını sıkılaştıracağı beklentisiyle ons başına 64 dolar civarında baskı altında kaldığı bildirildi. ABD’de yıllık tüketici enflasyonunun yüzde 3,4 seviyesinde kalmasına karşın aylık enflasyonun hızlanması, üretici fiyatlarının yükselmesi ve istihdam piyasasının güçlü görünümünü korumasının gümüş üzerindeki faiz baskısını artırdığı ifade edildi.

Brent petrolün, geçen haftaki yüzde 9’u aşan yükselişin ardından Suudi Arabistan’ın drone saldırıları nedeniyle Doğu-Batı petrol boru hattını kapatmasıyla dört ayın zirvesi olan 108 dolara yaklaştığı belirtildi. Hürmüz Boğazı’nı kullanmadan Kızıldeniz limanlarına günlük yaklaşık 7 milyon varil petrol taşıyabilen hattın ne zaman yeniden açılacağının henüz bilinmediği aktarıldı. İran ile Körfez ülkeleri arasında Hürmüz’de geçici bir deniz taşımacılığı koridoru kurulmasına yönelik görüşmelerin ertelenmesinin de bölgedeki arz endişelerini artırarak fiyatları desteklediği kaydedildi.

Ham petrolün de geçen haftaki yüzde 9’u aşan yükselişin ardından Doğu-Batı petrol boru hattının kapatılmasıyla dört ayın zirvesi olan 103 dolara yaklaştığı ifade edildi. Hattın Hürmüz Boğazı’na alternatif olarak Kızıldeniz limanlarına günlük yaklaşık 7 milyon varil petrol taşıdığı ve yeniden açılma zamanının belirsiz olduğu bildirildi.

Nasdaq 100 vadeli işlemlerinin, yapay zeka modellerinin güvenlik gerekçesiyle daha yavaş geliştirilmesi çağrısının teknoloji ve çip şirketlerinin büyüme beklentilerini zayıflatabileceği endişesiyle yüzde 1’in üzerinde gerilediği aktarıldı. OpenAI’ın bu yıl halka açılmayacağını açıklamasının yapay zeka sektörüne yönelik temkinli görünümü güçlendirdiği ve yüksek değerlemeye sahip teknoloji hisseleri üzerindeki baskıyı artırdığı belirtildi. Petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonu desteklemesi ve Fed’in çarşamba günü faiz artırma ihtimalinin yüzde 86’ya ulaşmasının da yüksek faizlere duyarlı Nasdaq üzerindeki baskıyı artırabileceği kaydedildi.

Dow Jones 30 vadeli işlemlerinin ise petrol fiyatlarındaki sert yükseliş ve Fed’in faiz artıracağı beklentisiyle haftaya baskı altında başladığı bildirildi. Suudi Arabistan’ın önemli bir petrol boru hattını kapatmasının enerji şirketlerini destekleyebileceği, ancak artan yakıt maliyetleri ve enflasyon kaygılarının sanayi, tüketim ve finans hisseleri açısından olumsuz görünüm oluşturduğu ifade edildi. Fed’in çarşamba günü faiz artırma olasılığının yüzde 86’ya ulaşması ve tahvil faizlerinin yüksek seyretmesinin Dow Jones 30’daki faiz ve ekonomik büyümeye duyarlı şirketler üzerindeki satış baskısını artırabileceği değerlendirildi.